- ΤΟ Ε… χωρίς όνομα — γιατί;
Εψιλον -Ε ε 5
Παραδόξως Ε/Υ/Ο/Ω τα τεσσερα αυτά φωνήεντα στερούνται ονόματος . Εχουν απλώς το Β’ συνθετικό τους –ψιλόν-μικρόν-μέγα
Τι σημαίνει αυτό;
- ψιλόν = «λεπτό, καθαρό, άηχο»
Δηλαδή: το «σκέτο Ε», χωρίς δασύτητα, χωρίς συνοδευτικό.
- Το Ε ως σύμβολο κίνησης
«ΤΟ Ε ΠΑΝΤΑ ΑΠΟΔΙΔΕΙ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑΝ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΕΩΣ»
Το Ε είναι φωνήεν ανοιχτό, φυσικό, κινητικό.
Πολλά ρήματα που σχετίζονται με κίνηση, αλλαγή ή ενέργεια ξεκινούν με ε- (ἔρχομαι, ἑλίσσω, ἐλαύνω, , ἕπομαι).
- Τὸ Μυστήριον τοῦ Ἐ
Τι είναι το περίφημο “Ε” της Δωδώνης και των Δελφών;
Στην είσοδο του ναού του Απόλλωνος στους Δελφούς υπήρχε αναρτημένο ένα χάλκινο γράμμα Ε.
Οι αρχαίοι το αποκαλούσαν τὸ Πέμπτον, και κανείς δεν τολμούσε να το αγγίξει — ήταν δώρο θεϊκό.
Τρία πράγματα έβλεπαν πρώτα οι επισκέπτες:
ΓΝΩΘΙ ΣΑΥΤΟΝ,
ΜΗΔΕΝ ΑΓΑΝ,
και… το Ε.
Οι φιλόσοφοι το θεωρούσαν γρίφο.
Οι ιερείς το θεωρούσαν μυστήριο.
Οι ποιητές — κλειδί.
- Πέντε ερμηνείες, πέντε επίπεδα
1)Το Ε δεν ήταν απλώς γράμμα· ήταν σύμβολο πεντάπτυχης αλήθειας.
- Το Ε = 5 (αριθμός)
- την πεντάδα των ευεργετικών δυνάμεων
- την αρμονία (Πυθαγόρας)
- την ένωση του πρώτου άρτιου + πρώτου περιττού (2+3)
Στο ελληνικό αριθμητικό σύστημα το γράμμα Ε = 5.
Το 5 για τους Πυθαγόρειους ήταν ο αριθμός του ανθρώπου:
4 στοιχεία + 1 ψυχή → 5.
2) Το “Εἶ” = Είσαι
Ο Πλούταρχος στο περίφημο έργο Περί του Ε του εν Δελφοῖς εξηγεί:
«Εἶ» = «εἶ σύ», «εἶ Θεός», «εἶς εἶ».
Το Ε είναι ο χαιρετισμός του ανθρώπου προς τον Απόλλωνα:
Ὦ θεέ, σύ εἶ· ἐγὼ δὲ μέρος εἰμί.
Είναι δηλαδή το Ε της ύπαρξης.
3) Το Ε = Ἐπιστήμη / Ἔρευνα / Ἐρώτησις
Οι Δελφοί ήταν τόπος ερωτήσεων.
Το Ε δηλώνει το «Ἔα» των Μουσών, την αρχή της γνώσης.
Ό,τι ξεκινά από Ε δηλώνει έξοδο από το σκοτάδι:
ἐπί, ἐρευνῶ, ἐξευρίσκω, ἐπίγνωσις.
4) Το Ε = Ἕν
Η παλαιά μορφή του Ε ήταν σύμβολο πύλης και ενότητας.
Το Ε παρέπεμπε στο «ἕν τὸ πᾶν».
5) Το Ε = Ἡ ἑναρμόνιος ἀρμονία
Οι Πυθαγόρειοι έλεγαν πως η πέμπτη βαθμίδα (η “dominant” στις μουσικές κλίμακες) είναι η αρμονία που δένει τα πάντα.
Έτσι το Ε ήταν και μουσικό σύμβολο.
- Τι είπαν οι μεγάλοι
Πλούταρχος
«Το Ε είναι το ὄνομα του όντως ὄντος.»
Ιάμβλιχος
Το Ε είναι η φωνή των Μουσών και η αρχή της ανθρώπινης νόησης.
Εμπεδοκλής
Το Ε σχετίζεται με την αρμονία των τεσσάρων στοιχείων.
