Quantum Nugget #6 — Η Κβαντική Εμπλοκή
Όρος της ημέρας
Quantum entanglement
Ελληνικά: Κβαντική εμπλοκή
Φαντάσου δύο φωτόνια που δημιουργούνται με τέτοιον τρόπο, ώστε η Κβαντική Φυσική να μην μπορεί να περιγράψει πλήρως το καθένα χωριστά. Περιγράφει το ζεύγος ως ένα ενιαίο κβαντικό σύστημα.
Αυτό ονομάζεται κβαντική εμπλοκή.
Η εμπλοκή δεν σημαίνει ότι το ένα φωτόνιο αισθάνεται τι συμβαίνει στο άλλο. Δεν υπάρχει κρυφό νήμα, τηλεπάθεια ή μυστικό σήμα που ταξιδεύει ανάμεσά τους.
Σημαίνει ότι, όταν πραγματοποιούμε μετρήσεις στα δύο μέρη του ζεύγους, τα αποτελέσματα παρουσιάζουν συσχετίσεις τις οποίες η κλασική φυσική δεν μπορεί να εξηγήσει με προϋπάρχουσες τοπικές «κρυφές οδηγίες».
Πώς λειτουργεί;
Ας υποθέσουμε ότι δύο εμπλεγμένα φωτόνια απομακρύνονται το ένα από το άλλο. Κάθε μεμονωμένο αποτέλεσμα μέτρησης είναι απρόβλεπτο.
Όταν, όμως, συγκρίνουμε αργότερα πολλά αποτελέσματα από τις δύο πλευρές, εμφανίζεται το κβαντικό πρότυπο των συσχετίσεων.
Η μέτρηση του ενός δεν μας επιτρέπει να επιλέξουμε το αποτέλεσμα του άλλου. Γι’ αυτό η εμπλοκή δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να στείλουμε μήνυμα ταχύτερα από το φως.
Για να αναγνωρίσουν τις συσχετίσεις, οι δύο παρατηρητές πρέπει να συγκρίνουν τα δεδομένα τους με έναν συνηθισμένο τρόπο επικοινωνίας, ο οποίος υπακούει στο όριο της ταχύτητας του φωτός.
Η απόσταση μπορεί να χωρίσει τα σωματίδια χωρίς να εξαφανίσει αναγκαστικά τις συσχετίσεις τους.
Η εμπλοκή, όμως, δεν είναι υποχρεωτικά αιώνια. Οι ανεξέλεγκτες αλληλεπιδράσεις με το περιβάλλον μπορούν να την αποδυναμώσουν ή να την καταστρέψουν.
Η φωτεινή γραμμή της εικόνας είναι ποιητικό σύμβολο. Δεν παριστάνει πραγματικό νήμα ή σήμα ανάμεσα στα φωτόνια.
Κράτα αυτό:
Στην εμπλοκή, τα μέρη ενός κβαντικού συστήματος μπορεί να
μην έχουν πλήρη, ανεξάρτητη περιγραφή. Η πληρέστερη
περιγραφή ανήκει στο όλον.
Αυτό δεν καταργεί την απόσταση.
Δεν παραβιάζει την ταχύτητα του φωτός.
Αποκαλύπτει, όμως, ότι οι κβαντικές συσχετίσεις είναι βαθύτερες από όσες επιτρέπει η κλασική μας διαίσθηση.
Η Ορφική Γέφυρα
Η ορφική φαντασία βλέπει τις πολλές μορφές της ζωής να αναδύονται μέσα σε έναν ενιαίο, ιερό κόσμο.
Η Κβαντική Εμπλοκή δεν αποδεικνύει αυτή την κοσμοθεωρία, ούτε η ορφική παράδοση προέβλεψε την Κβαντική Φυσική.
Μπορούμε, όμως, να αφήσουμε τις δύο φωνές να συναντηθούν ποιητικά — χωρίς να τις συγχέουμε:
Η μία μιλά για ένα σύμπαν όπου τα μέρη αποκτούν νόημα μέσα από το όλον.
Η άλλη τραγουδά έναν κόσμο όπου καμία ύπαρξη δεν στερείται σχέσης.
Η ποιητική γέφυρα
Η κβαντική εμπλοκή δεν αποδεικνύει ότι οι ανθρώπινες σχέσεις είναι κβαντικά φαινόμενα.
Δεν εξηγεί την αγάπη, δεν επιβεβαιώνει την τηλεπάθεια και δεν επιτρέπει σε δύο ανθρώπους να ανταλλάσσουν μυστικά μηνύματα από απόσταση.
Μπορούμε, όμως, να δανειστούμε από αυτήν μια καθαρή εικόνα:
Ορισμένες αλήθειες δεν ανήκουν πλήρως σε κανένα από τα μέρη χωριστά. Ανήκουν στη σχέση τους.
Μια φιλία δεν βρίσκεται μόνο στον έναν φίλο ούτε μόνο στον άλλο.
Ένας διάλογος δεν ανήκει αποκλειστικά σε καμία από τις δύο φωνές.
Μια μελωδία που παίζεται από δύο όργανα δεν περιέχεται ολόκληρη σε κανένα από αυτά.
Για να κατανοήσουμε όσα συμβαίνουν ανάμεσα σε δύο ανθρώπους, δεν αρκεί πάντοτε να εξετάσουμε τον καθένα απομονωμένα.
Χρειάζεται να προσέξουμε και το μοτίβο που δημιουργούν μαζί: όσα προσφέρουν, όσα δέχονται, όσα αλλάζουν ο ένας στην παρουσία του άλλου.
Η σχέση δεν καταργεί την ατομικότητα.
Μας θυμίζει, όμως, ότι υπάρχουν πράγματα που ανήκουν στον έναν, πράγματα που ανήκουν στον άλλο — και πράγματα που γεννιούνται μόνο στο μεταξύ.
Επιστημονική αναφορά: Η επιστημονική βάση —οι μη κλασικές συσχετίσεις και η παραβίαση των ανισοτήτων Bell— διασταυρώθηκε με το επίσημο επιστημονικό υπόβαθρο του Nobel Prize 2022 .
